Λύση της Δεσπόζουσας: 3 Voicings της V7 (Barry Harris)

Λύση δεσπόζουσας - 3 voicings της V7 στο jazz πιάνο με τη μέθοδο Barry Harris

Jazz Αρμονία · Barry Harris

«Μη ρωτάς τι είναι η δεσπόζουσα. Ρώτα πού πηγαίνει.»

Όταν ένας μαθητής μού δείχνει μια G7 στο lead sheet και με ρωτάει «τι παίζω εδώ;», του απαντάω με μια ερώτηση: «Πού πηγαίνει;». Εκεί ξεκινάει κάθε λύση δεσπόζουσας. Ο Barry Harris δεν διάλεγε voicing για τη δεσπόζουσα κοιτάζοντας τη δεσπόζουσα. Κοίταζε την επόμενη συγχορδία. Αν η V7 λύνεται σε μείζονα, παίρνει ένα χρώμα. Αν λύνεται σε ελάσσονα, παίρνει άλλο. Αν δεν λύνεται πουθενά, τρίτο. Σε αυτό το άρθρο σού δείχνω τα τρία voicings, γιατί δουλεύει το καθένα, και πώς τα μελετάς ώστε να τα βρίσκεις χωρίς σκέψη.

Η δεσπόζουσα κοιτάει μπροστά

Η δεσπόζουσα (V7) είναι η συγχορδία της έντασης. Υπάρχει για να οδηγήσει κάπου. Γι’ αυτό και η λύση της δεσπόζουσας είναι αυτό που καθορίζει τον ήχο της: η ίδια G7 πριν από μια Cmaj7 θέλει φωτεινό, bebop χρώμα, ενώ πριν από μια Cm6 θέλει σκοτεινό, altered χρώμα. Αν παίζεις πάντα το ίδιο voicing στη V7, η αρμονία σου ακούγεται σωστή αλλά επίπεδη.

Ο κανόνας του Barry Harris είναι απλός και πρακτικός. Δεν σκέφτεσαι alterations (♭9, ♭13, #9) ένα ένα. Σκέφτεσαι μια 6th συγχορδία ή μια ελαττωμένη στο δεξί χέρι, και τα alterations βγαίνουν μόνα τους. Αν δεν έχεις δει ακόμα το σύστημα των 6th συγχορδιών, ξεκίνα από το άρθρο Barry Harris Voicing: Πώς Παίζεις Κάθε Συγχορδία στο Jazz Πιάνο.

Το αριστερό χέρι μένει ίδιο: θεμέλιος και 7η

Και στις τρεις περιπτώσεις το αριστερό χέρι παίζει το ίδιο πράγμα: τη θεμέλιο και τη μικρή 7η της δεσπόζουσας. Για τη G7, G και F. Έτσι το αυτί ακούει πάντα καθαρά ποια συγχορδία είναι, και το δεξί χέρι είναι ελεύθερο να δώσει το χρώμα. Αλλάζει μόνο το δεξί.

1. Λύνεται σε μείζονα: ελαττωμένη μία μικρή 2η πάνω

Όταν η δεσπόζουσα λύνεται σε μείζονα συγχορδία (ii–V–I σε μείζονα), το δεξί χέρι παίζει την ελαττωμένη συγχορδία που ξεκινά ένα ημιτόνιο πάνω από τη θεμέλιο. Για τη G7: A♭°7, δηλαδή A♭, B, D, F.

Πάνω από το G στο μπάσο, αυτές οι τέσσερις νότες είναι η ♭9 (A♭), η 3η (B), η 5η (D) και η ♭7 (F). Ακούς μια G7♭9, τον κλασικό bebop ήχο, χωρίς να έχεις σκεφτεί καθόλου το ♭9.

Εδώ βρίσκεται και η καρδιά της μεθόδου. Η A♭°7 δεν είναι «ξένη» προς τη G7. Είναι η ελαττωμένη από την οποία γεννιέται η G7: αν κατεβάσεις το A♭ κατά ημιτόνιο, παίρνεις G, B, D, F. Αυτή είναι η λογική των brothers, που την εξηγώ αναλυτικά στο άρθρο Reharmonization: Τα Brothers της Δεσπόζουσας. Όταν παίζεις την ελαττωμένη πάνω από τη δεσπόζουσα, παίζεις ουσιαστικά τη «μητέρα» της.

2. Λύνεται σε ελάσσονα: minor 6 μία μικρή 2η πάνω

Όταν η δεσπόζουσα λύνεται σε ελάσσονα (ii–V–i σε ελάσσονα), το δεξί χέρι παίζει τη minor 6 συγχορδία που ξεκινά ένα ημιτόνιο πάνω από τη θεμέλιο. Για τη G7 που πηγαίνει στη Cm: A♭m6, δηλαδή A♭, C♭, E♭, F. Στο πιάνο, το C♭ είναι το πλήκτρο του B.

Πάνω από το G, οι νότες είναι η ♭9 (A♭), η 3η (B), η ♭13 (E♭) και η ♭7 (F). Σε σχέση με την ελαττωμένη άλλαξε μία μόνο νότα: η 5η (D) έγινε ♭13 (E♭). Αυτή η μία νότα φέρνει όλο το σκοτεινό χρώμα της ελάσσονας.

Υπάρχει και ένας πολύ πρακτικός λόγος που ταιριάζει. Οι νότες A♭, B, E♭ και F ανήκουν όλες στην κλίμακα που ο Barry έβαζε στο ii–V σε ελάσσονα: τη B♭ dominant με 1♯, δηλαδή τη δεσπόζουσα της σχετικής μείζονας (E♭) με δίεση στην πρώτη βαθμίδα. Είναι οι ίδιες νότες με την αρμονική ελάσσονα του C, τη συγχορδία όπου πηγαίνεις. Η δεσπόζουσα «προετοιμάζει» ήδη τις νότες της ελάσσονας τονικότητας. Αυτό θα το ξαναβρούμε όταν μιλήσουμε για τον χάρτη των κλιμάκων στον αυτοσχεδιασμό.

3. Δεν λύνεται: minor 6 στην καθαρή 5η

Υπάρχουν δεσπόζουσες που δεν οδηγούν πουθενά. Μένουν. Η πιο συνηθισμένη περίπτωση είναι το blues: η F7 στο πρώτο μέτρο ενός blues σε F δεν είναι V7 κάποιας άλλης συγχορδίας, είναι το «σπίτι». Το ίδιο ισχύει όταν μια δεσπόζουσα κρατάει για πολλά μέτρα, σε ένα vamp.

Εδώ ο Barry Harris έπαιζε τη minor 6 συγχορδία που χτίζεται στην καθαρή 5η της δεσπόζουσας. Για τη G7: Dm6, δηλαδή D, F, A, B. Πάνω από το G, ακούς την 5η, την ♭7, την 9η και την 3η. Ένας ανοιχτός, ήρεμος ήχος, χωρίς ένταση που ζητάει λύση. Είναι και το βασικό voicing της δεσπόζουσας στον πίνακα των 6th συγχορδιών.

Ο χάρτης σε έναν πίνακα

Τι κάνει η V7Δεξί χέριΠαράδειγμα με G7Τι ακούς
Λύνεται σε μείζοναΕλαττωμένη, μικρή 2η πάνω από τη θεμέλιοA♭°7 (A♭ B D F)♭9, 3, 5, ♭7
Λύνεται σε ελάσσοναMinor 6, μικρή 2η πάνω από τη θεμέλιοA♭m6 (A♭ C♭ E♭ F)♭9, 3, ♭13, ♭7
Δεν λύνεταιMinor 6 στην καθαρή 5ηDm6 (D F A B)5, ♭7, 9, 3

Και οι τρεις επιλογές σε έξι δεσπόζουσες που θα συναντήσεις συνέχεια στα standards. Γράφω τις νότες όπως τις βρίσκεις στα πλήκτρα:

V7→ Μείζονα→ ΕλάσσοναΔεν λύνεται
C7D♭°7 (D♭ E G B♭)D♭m6 (D♭ E A♭ B♭)Gm6 (G B♭ D E)
F7G♭°7 (G♭ A C E♭)G♭m6 (G♭ A D♭ E♭)Cm6 (C E♭ G A)
B♭7B°7 (B D F A♭)Bm6 (B D F♯ G♯)Fm6 (F A♭ C D)
E♭7E°7 (E G B♭ D♭)Em6 (E G B C♯)B♭m6 (B♭ D♭ F G)
G7A♭°7 (A♭ B D F)A♭m6 (A♭ B E♭ F)Dm6 (D F A B)
D7E♭°7 (E♭ F♯ A C)E♭m6 (E♭ G♭ B♭ C)Am6 (A C E F♯)

Στην πράξη: Autumn Leaves

Πάρε το Autumn Leaves σε G ελάσσονα, όπως το δουλεύω με τους μαθητές μου. Το κομμάτι είναι ουσιαστικά δύο ii–V: ένα που λύνεται σε μείζονα και ένα που λύνεται σε ελάσσονα. Δηλαδή ο χάρτης μας σε οκτώ μέτρα.

ΜέτραΣυγχορδίεςΗ V7 πηγαίνειΔεξί χέρι στη V7
1–3Cm7 · F7 · B♭maj7σε μείζονα (B♭)G♭°7 (G♭ A C E♭)
5–7Am7♭5 · D7 · Gm6σε ελάσσονα (Gm)E♭m6 (E♭ G♭ B♭ C)

Πρόσεξε κάτι στα lead sheets: συχνά η δεύτερη δεσπόζουσα γράφεται D7(♭13) ή D7(♭9). Αυτά τα σύμβολα απλώς περιγράφουν τον ήχο που σου δίνει ήδη η E♭m6. Δεν χρειάζεται να τα μεταφράζεις νότα νότα. Βλέπεις πού πηγαίνει η δεσπόζουσα και ξέρεις τι παίζεις.

Πώς το μελετάς

Μελέτη σε τέσσερα βήματα

  1. Μία δεσπόζουσα, τρία χρώματα. Αριστερό χέρι G και F. Δεξί χέρι A♭°7, μετά A♭m6, μετά Dm6. Άκου τη διαφορά. Ποιο ζητάει λύση; Ποιο όχι;
  2. Με λύση. Παίξε Dm7 · G7 (A♭°7) · Cmaj7 και μετά Dm7♭5 · G7 (A♭m6) · Cm6. Τραγούδησε την πάνω νότα του δεξιού χεριού καθώς λύνεται.
  3. Στον κύκλο των 5ων. Ένα χρώμα τη φορά: για μία εβδομάδα μόνο «σε μείζονα» σε όλες τις τονικότητες, την επόμενη μόνο «σε ελάσσονα». Αργά, με μετρονόμο στο 2 και στο 4.
  4. Σε ένα standard. Πάρε ένα κομμάτι που ξέρεις, σημείωσε πάνω από κάθε V7 «Μ», «ε» ή «–», και παίξε το μόνο με τα σωστά voicings.

Μην προσπαθήσεις να τα μάθεις και τα τρία μαζί σε δώδεκα τονικότητες. Ένα χρώμα, πολλές επαναλήψεις, μέχρι να το βρίσκουν τα χέρια σου πριν το σκεφτείς.

Παίξε το: «Πού Πάει η V7;»

Στο Practice Lab ο Swingo σού δείχνει μια πρόοδο και διαλέγεις το voicing του δεξιού χεριού. Ακούς αμέσως αν ταιριάζει. Δωρεάν, χωρίς εγγραφή.

Άνοιξε το παιχνίδι

Τρία λάθη που βλέπω συχνά

Το ίδιο voicing παντού. Ο μαθητής μαθαίνει την Dm6 πάνω από τη G7 και την παίζει σε κάθε δεσπόζουσα. Δεν είναι λάθος νότες, αλλά χάνεται η κίνηση προς τη λύση.

Κοιτάς τη δεσπόζουσα αντί για τη λύση. Η πληροφορία δεν είναι στη G7. Είναι στη συγχορδία που ακολουθεί. Μάθε το μάτι σου να διαβάζει ένα μέτρο μπροστά.

Χάνεις τη θεμέλιο. Η ελαττωμένη και η A♭m6 δεν περιέχουν το G. Αν το αριστερό χέρι δεν παίζει G και F, το αυτί δεν ακούει πια δεσπόζουσα. Το αριστερό χέρι είναι η άγκυρα.

Συμπέρασμα

Τρία voicings, ένα κριτήριο: πού πηγαίνει η δεσπόζουσα. Σε μείζονα, ελαττωμένη μία μικρή 2η πάνω. Σε ελάσσονα, minor 6 μία μικρή 2η πάνω. Πουθενά, minor 6 στην 5η. Δεν χρειάζεσαι λίστες με alterations. Χρειάζεσαι αυτί, που ακούει πού τραβάει η αρμονία, και χέρια, που βρίσκουν την 6th συγχορδία χωρίς καθυστέρηση. Το επόμενο βήμα είναι να κάνεις το ίδιο με τις κλίμακες: να ξέρεις, πριν αυτοσχεδιάσεις, ποια κλίμακα πάει σε κάθε κομμάτι της αρμονίας. Αυτό το δείχνω στο άρθρο Map Out: Ποια κλίμακα παίζεις σε κάθε συγχορδία.

Ασκήσεις και υλικό μελέτης στο email σου

Γράψου στο newsletter του JazzTeaching.gr για νέα άρθρα, ασκήσεις και δωρεάν PDF για jazz πιάνο.

Εγγραφή στο newsletter
ΧΜ

Χρήστος Μαστρογιαννίδης

Jazz πιανίστας και εκπαιδευτικός · Berklee College of Music, Kunstuniversität Graz · Μέθοδος Barry Harris · 30 χρόνια διδασκαλίας

Similar Posts

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *